زینوند

نمونه سوالات درس مدیریت اسلامی رشته مدیریت دولتی
نویسنده : ابراهیم حسن زاده عبدالملکی - ساعت ٦:۱۳ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٢۱ دی ۱۳٩٠
 

فصل سوم  -   جایگاه مدیریت از دیدگاه اسلام

01  بینش اسلام در مورد مدیریت چیست ؟

الف. امانت بودن مدیریت : مدیریت امانتی در دست مدیر است و مدیر باید امانت را بر اساس معیارش امانت دار باشد.

ب.تکلیف بودن مدیریت : مدیریت بعنوان یک حق برای مدیر تلقی نمی شود بلکه یک تکلیف است و تکلیف به معنای ادای دین و وظیفه است.

ج. خدمتگذار بودن مدیریت : مدیر باید مدیریت را برای خدمت بخواهد و نباید مدیریت وسیله حاکمیت بر دیگران باشد.

د. هدایت محور بودن مدیریت : مدیر هدایت کننده جامعه بسوی تقرب الی اله می باشد.

          

02 اهداف حکومت های الهی را نام ببرید.

الف. تعلیم و تربیت و رشد جامعه در جنبه های علمی و اخلاقی

ب. تامین آزادی های انسانی و نفی هرگونه اسارت و بندگی

ج. اقامه عدل و داد و تامین عدالت اجتماعی

د. فراهم ساختن مقدمات بندگی خدا و سیر الی الله

     

03 مدیریت اسلامی را تعریف کنید.

علم و هنر فرایند استفاده کارامد و اثربخش از منابع مادی و انسانی از طریق برنامه ریزی , سازماندهی , هدایت و کنترل در محیط پویا جهت تحقق اهداف جامعه در چارچوب احکام اسلام  و تقرب الی الله.

   

 

04 اصول مدیریت اسلامی را نام ببرید.

الف. اصل عدم تقدم بر خدا و رسول : هرجا که خدا و پیامبر حکمی داده باشند باید تبعیت شود و حکمشان مقدم بر رای و نظر شخصی افراد است.

ب. اصل آخرت محوری : یا اصل معاد یعنی اینکه همه انسانها از خدا هستند و به سوی او باز می گردند و مسئول کارهای خوب و بد خود هستند. به عبارتی دنیا محل کشت و آخرت محل برداشت است.

ج. اصل عدالت محوری : یعنی وجوب عدل و احسان و دوری از ظلم.

د. اصل وحدت و هماهنگی : یعنی اینکه باید مدیریت واحدی در راس نظام و برنامه ها باشد تا یک امر و یک فرمان بر سیستم و مجموعه ها جاری شود.

 

05 منابع چهارگانه برای شناخت احکام اسلامی را نام ببرید.

الف. کتاب ( قرآن )    

ب. سنت : در لغت به معنی سیره و روش است و در شرع بر آنچه از قول , فعل و یا تقریر پیامبر به ما رسیده است اطلاق می شود.

ج. اجماع : در لغت به معنای اتفاق و هماهنگی است . اجماع عبارت است از اتفاق نظر فقهای شیعه بر حکمی از احکام اسلامی به گونه ای که بر مبنای نظر معصوم ( ع ) باشد.

د. عقل : عبارت است از نیروی درک کننده درونی برای نفی یا اثبات قضایا.

 

 

پایان فصل سوم

 

 

                           فصل چهارم  -  ساختار سلسله مراتب مدیریت در اسلام

06 ساختار و سلسله مراتب مدیریت در اسلام را نام ببرید.

الف. ولایت خداوند         ب. ولایت پیامبر      ج. ولایت امام معصوم      د. ولایت فقیه

 

07 وظایف و اختیارات ولی فقیه را توضیح دهید.

الف. اختیارات کنترلی نهادهای اساسی که ماهیت نظارتی دارند. نصب و عزل و قبول استعفای فقهای شورای نگهبان , رئیس قوه قضاییه و رئیس سازمان صدا وسیما .

ب. اختیارات هدایتی : تعیین سیاست های کلی نظام و فرمان همه پرسی.

ج. اختیارات هدایتی کنترلی : فرماندهی کل نیروهای مسلح , اعلان جنگ , صلح و بسیج نیروها.

 

08 قوای حاکم در نظام جمهوری اسلامی ایران را نام ببرید.

الف. قوه مقننه ( مجلس شورای اسلامی )  :  نمایندگان مجلس شورای اسلامی با رای مستقیم مردم برای مدت 4 سال انتخاب شده که وظیفه اصلی آنها قانون گذاری در تمام امور در چارچوب قانون اساسی می باشد.     

ب. قوه قضائیه : به منظور انجام مسئولیت های قضایی , فردی مجتهد و آگاه به امور قضایی برای مدت 5 سال توسط مقام رهبری به عنوان عالی ترین مقام قوه قضائیه انتخاب می شود.       

 ج. قوه مجریه ( رئیس جمهور ) : بر اساس اصل 113 قانون اساسی رئیس جمهور بعد از رهبر عالی ترین مقام رسمی کشور می باشد و مسئولیت ریاست قوه مجریه و اجرای قانون اساسی را جز در مواردی که به رهبر مربوط می شود بعهده دارد.      

د. مجلس خبرگان رهبری :  اعضای این مجلس با رای مستقیم مردم برای مدت 4 سال انتخاب می شوند و وظیفه این مجلس انتخاب رهبر و عزل رهبر در چارچوب قانون می باشد.

 ه. شورای نگهبان : ( کلیه وظایف و اختیارات طبق حقوق اساسی )

و. مجمع تشخیص مصلحت نظام : ( کلیه وظایف و اختیارات طبق حقوق اساسی )

ز. مردم : نقش مردم در نظام جمهوری اسلامی موثر و سرنوشت ساز است. مردم از طریق انتخاب نمایندگان مجلس شورای اسلامی , مجلس خبرگان ریاست جمهوری , شوراهای شهر و روستا و... بصورت مستقیم در امور نظام دخالت دارند.

                                                 پایان فصل چهارم

 

                                       فصل پنجم    -    نگاهی به نظام های سیاسی

09 مهم ترین عوامل شناخت هر نظام سیاسی را نام ببرید.

الف. آگاهی از میزان مشارکت مردمی                         ب. چگونگی توزیع قدرت     

ج. نقش احزاب در نظام سیاسی                               د. نقش دین در نظام سیاسی

 

10 جامعه اسلامی ازچند عنصر تشکیل شده و مهمترین آن کدام است ؟

1   سرزمین       2 ملت      3 حاکمیت   مهم ترین و محوری ترین , بحث حاکمیت است.

 

11 منشاء مشروعیت حاکمیت شامل چند نظریه می باشد؟

الف. نظریه الهی ( تئوکراسی ) : یا ربانی سالاری که حاکم خود را خدا فرض می کند. در جوامع ابتدایی نظیر مصر , هند و چین باستان.

ب. نظریه مردمی ( دموکراسی ) : حکومت مردم توسط مردم و برای مردم .

ج. نظریه الهی مردمی : این حاکمیت از نوع مردمی و بر محور و پایه الهی بودن استوار است.

12 انواع رژیمها را از نظر میزان مشارکت مردم نام ببرید.

رژیم های نظامی : در این نوع رژیم ها قدرت در دست ارتش و نیروهای مسلح است. چگونگی روی کار آمدن و به دست گرفتن قدرت نیز از طریق کودتا صورت می گیرد. بسیاری از رهبران این رژیم ها بعدا در قالب ریاست جمهوری در راس هرم قدرت باقی می ماند.

رژیم های سلطنتی : در راس آن فردی با نام شاه , سلطان , امیر یا امپراطور قرار دارد و مقام سلطنت موروثی است. اختیارات پادشاه نامحدود است. پادشاه مسئول نیست. انواع رژیم های سلطنتی عبارتند از : سلطنتی مطلقه , سلطنتی مشروطه و سلطنتی.

رژیم های جمهوری : انتخابی بودن رئیس جمهور , محدودیت دوره ریاست جمهوری , محدودیت قدرت رئیس جمهور ,  مسئول بودن رئیس جمهور در مقابل مردم از ویژگیهای رژیم های جمهوری است.

 

13 نقش احزاب را در نظام های سیاسی بیان کنید.

در نظام های استبدادی و پادشاهی نقش احزاب در تاثیرگذاری امورات کمرنگ است و هرچه نظام های سیاسی رو به سوی دموکراسی(مردم سالاری) پیش میروند نقش احزاب پر رنگ تر و تاثیر گذارتر می گردد.

14 نظام سیاسی از لحاظ  نقش دین  به چند شکل قابل تقسیم است ؟

الف. نظام سیاسی ضد دینی : در این نوع رژیم ها مبارزه با دین و مظاهر دینی در دستور کار قرار می گیرد و از مجموعه ابزار و امکانات در جهت نابودی دین و دین داران بهره می گیرند. رژیم کمونیستی و لائیک .

ب. نظام سیاسی غیر دینی : در این نوع نظام ها در جهت ترویج و یا تخریب دین قدمی برداشته نمی شود و در این نظام ها فعالیت دینی آزاد است  اما دین نقشی در قدرت سیاسی ندارد.

ج. نظام سیاسی مبتنی بر رسمیت دین : در این نوع رژیم ها نقش و تاثیر دین در قدرت سیاسی مشهود و ملموس است و قوانین باید با احکام شرع منطبق باشد.

پایان فصل پنجم

                                      فصل ششم   - مشخصات مدیر اسلامی

15 ویژگی های شخصیتی و فردی مدیر از دیدگاه اسلامی را نام ببرید.

( خصوصیات مورد انتظار رهبری را نام ببرید )

1 – ایمان   2- دانایی و توانایی    3- سعه صدر   4- قاطعیت و شجاعت    5 – معتدل بودن

6 – علاقه و تعهد به کار         7- حسن شهرت و سابقه      8 – عدالت و احسان

16 مصادیق ایمان را نام ببرید و یک مورد را توضیح دهید.

 توکل بر خدا     اخلاص      تهذیب نفس      تقوا و پرهیزگاری      وفای به عهد        صداقت و راستگویی

اخلاص : یعنی اینکه ظاهر و باطن انسان یکی باشد و او همه کارهایش را فقط برای رضای خدا و تقرب به او انجام دهد و از احدی انتظار تقدیر و تشکر نداشته باشد.    

الف. سعه صدر : منظور از سعه صدر توان بیشتر در درک مطلب و تحمل سختی ها و مشکلات است.

ب. معتدل بودن : اعتدال و حفظ تعادل در همه امور زندگی .

17 ویژگی های رفتاری مدیر از دیدگاه اسلام را نام ببرید.

1-    عدالت و احسان     2 – روابط صمیمانه انسانی        3 – آموزش و پرورش کارکنان

4 – قانون مداری بجای رابطه مداری                            5 – شور و مشورت در کارها

   الف. شور و مشورت در کارها : بی اعتنایی به افکار و اندیشه های معقول دیگران موجب استبداد و حاکمیت قلدرانه می گردد . مشورت در اسلام جایگاهی ویژه دارد.

ب. آموزش و پرورش کارکنان : کار مدیر فعالیت های ارشادی و شامل هدایت و رهبری تک تک افرادی که در اختیار او هستند می باشد. بنابراین وظیفه مدیر برنامه ریزی آموزشی و سازماندهی نیروها و هدایت مجموعه بسوی رشد است.

پایان فصل ششم

                                             فصل هفتم    -  آفات مدیریت در اسلام

18 آفات مدیریت به چند دسته تقسیم می شود؟

دو دسته :   1- آفات در خصوصیات فردی مدیر       2- آفات در خصوصیات رفتاری مدیر

 

19 آفات در خصوصیات فردی مدیر را نام ببرید.

الف. ریاست طلبی      ب. فزون خواهی و رفاه طلبی        ج. ریاکاری      د. روحیه چاپلوسی و تملق

 

20 آفات در رفتار مدیر را نام ببرید.

الف. استبداد و خشونت      ب. ظلم و تبعیض      ج. فاصله گرفتن از مردم

ظلم و تبعیض : از جمله آفات مدیریت است که اثرات نامطلوبی در جامعه بجای می گذارد. مهمترین دلایل ظلم و ظالم بودن عبارتند از :

1 – جاه طلبی و زیاده خواهی    2 – کمبودهای روحی و روانی    3 – نادانی و حماقت    4 – ضعف ایمان

فاصله گرفتن از مردم : بعضی از مدیران ممکن است به محض رسیدن به قدرت و ریاست همواره به طور مستقیم و غیر مستقیم سعی کنند که تفاوتی بین خود و مردم فرض کنند.

 

پایان فصل هفتم

 

 

 

فصل هشتم    -  مدیریت در فرمان علی ( ع ) به مالک اشتر

21 شش مورد از فرامین علی ( ع ) به مالک اشتر در خصوص مدیریت جامعه را نام ببرید.

1 – مدیریت برای آبادانی      2 – تهذیب نفس                3 – پرهیز از غرور و خودپسندی   

4 – تبعیض روا نداشتن        5 – رعایت عدل و انصاف       6 – رازداری و حفظ آبروی مردم

 

پایان فصل هشتم

 

                                                            فصل نهم    -  برنامه ریزی

22 برنامه ریزی را تعریف کنید.

برنامه ریزی عبارت است از تعیین اهداف , مقاصد و ماموریت سازمان و انتخاب راهکارهای مناسب جهت دسترسی به اهداف مورد نظر.

23 مزایای برنامه ریزی را نام ببرید.

1 – موجب ثبات و دوام حکومت می شود      2 – بهترین ابزار برای رسیدن به هدف است

3 – باعث کاهش اشتباهات می شود.

 

24 مراحل برنامه ریزی را نام ببرید.

1 – هدف گذاری         2 – تجزیه و تحلیل و ارزیابی محیط         3 – شناسایی راهکارها 

4 – ارزیابی راهکارها    5 – انتخاب بهترین راهکار       6 – اجرای برنامه     7 – ارزیابی نتایج

 

25 تصمیم گیری را تعریف کنید.

تصمیم گیری هسته مرکزی برنامه ریزی است و عبارت است از انتخاب بهترین راهکار و راه حل برای دستیابی به اهداف اصلی سازمان.

 

26 مراحل تصمیم گیری را نام ببرید.

1 – شناسایی مشکل       2 – شناسایی معیار تصمیم     3 – تعیین اهمیت معیار 

4 – شناسایی راهکارها     5 –ارزشیابی راهکارها        6- انتخاب بهترین راهکار

 

27 موانع موثر در تصمیم گیری را نام ببرید.

1 – در نظر گرفتن منافع خویشاوندان                     2– در نظر گرفتن رضایت افراد ذی نفوذ                3 - تردید و دودلی                       4 – ترس         5 – پیروی از هوی و هوس         

پایان فصل نهم

 

فصل دهم    -  سازماندهی

28 مفهوم سلسله مراتب سازمانی را شرح دهید.

زنجیره ارتباطی که به ترتیب مدیر سازمان را به پایین ترین پرسنل و افراد شاغل در سازمان مرتبط می کند , سلسله مراتب گویند.

29 تفاوت مدیریت و رهبری را شرح دهید.

مدیر با استفاده از ابزار و قدرتی  که در دست دارد افراد را مجبور و وادار به انجام کار می کند در حالیکه رهبر افراد را جهت رسیدن به هدف ترغیب می کند.

30 انواع قدرت مدیر و رهبر را نام ببرید.

قدرت مختص مدیر :      1- قدرت قانونی      2- قدرت پاداش دهی      3- قدرت اجبار (تنبیه)

قدرت مشترک مدیر و رهبر :   1- قدرت تخصصی          2- قدرت شخصی ( کاریزماتیک )

31 سازماندهی را تعریف کنید.

فرایندی است که طی آن میان افراد و گروههای کاری به منظور کسب اهداف , تقسیم کار و هماهنگی صورت می گیرد.

32 فواید و اهمیت  سازماندهی را تشریح نمایید.

الف. مشخص کردن کار : هر کس می داند که چه کاری باید انجام دهد و  وظایف و مسئولیت های تمام افراد مشخص است.

ب. ایجاد یک محیط هماهنگ                       ج. دستیابی به اصل وحدت مدیریت

د. ایجاد زنجیره فرماندهی : زنجیره یا سلسله مراتب فرماندهی روابط بین قسمت های پایین و بالای سازمان را مشخص می کند.

33 ساختار تشکیلاتی در صدر اسلام را تشریح نمایید.

1 – فرماندهی سپاه ( وزارت دفاع )       2 – شرط الخمیس ( نیروی انتظامی )

3 – امور مالیات و دارایی ( وزارت اقتصاد و دارایی ) 

4 – امور بازرگانی و صنعت ( وزارت صنایع و بازرگانی )

5 – دیوان ( ثبت اسنتد و املاک )                6- والیان ( استانداران )

7 – امور قضایی ( وزارت دادگستری )            8 – امور حسبه ( ستاد امر به معروف و نهی از منکر )

9 – امور محرومان ( کمیته امداد و بهزیستی )      10 – امور برید یا پیک ( وزارت پست )

11 – ولایت مظالم ( دادگاه تجدید نظر )              پایان فصل دهم

فصل یازدهم    -  هدایت و رهبری

34 مهارت های مورد نیاز رهبری را نام ببرید.

الف. مهارت فنی         ب. مهارت انسانی             ج. مهارت ادراکی

35 - سبک های رهبری را نام ببرید و توضیح دهید.

الف. سبک اقتدارگرا : در این سبک مدیر با استفاده از قدرت , زور , تشویق و تنبیه دیگران را وادار به انجام کار می کند که به ان سبک آمرانه هم می گویند. اگر خواسته مدیر برابر مقررات باشد دیگران را تهدید می کند که چرا به مقررات عمل نمی شود و اگر رفتار مدیر خلاف مقررات باشد می گوید فرمان پلیس مقدم بر چراغ قرمز است و دستور من باید اجرا شود.

ب. سبک بوروکراتیک : مبنای دستور و فرامین مدیر قانون و مقررات است هرچند ممکن است قدرت مدیر اقتدارگرا را هم داشته باشد.

ج. سبک دیپلماتیک : این سبک را مصلحتی نیز می نامند . مدیر در این سبک نقش بازی می کند و سعی می کند با متقاعد کردن افراد را به کار وادار کند. اگر چه ممکن است در صورت داشتن قدرت از دستورات توام با زور هم استفاده نماید.

د. سبک مشارکتی : در این سبک مدیر متکی به دستور دادن یک جانبه از موضع قدرت نیست و سعی می کند در تصمیم گیری ها و انجام کارها دیگران را نیز دخالت داده و از افکار دیگران هم بهره ببرد.

ه. سبک لجام گسیخته : مدیر جهت هدایت و رهبری دیگران و نحوه انجام کار دخالتی ندارد و عنان کار را رها می سازد.

36  پنج مورد از خصوصیات حضرت علی(ع) که باید سرلوحه کار مدیران باشد را نام ببرید.

الف. دارای قدرت جسمانی و روحانی                      ب. سرشار از علم و دانش

ج. عادل بودن            د. عبودیت و تقوی              ه. دارای گذشت و مدارا              

پایان فصل یازدهم

فصل دوازدهم    - نظارت و کنترل

37 کنترل را بعنوان یکی از وظایف مدیریتی تعریف کنید.

کنترل عبارت است از فرایند ارزیابی اقدامات انجام شده در تناسب با برنامه ها و اهداف تعیین شده جهت تشخیص احتمالی انحرافات و اصلاح آن.

38 مراحل کنترل مدیریتی را نام ببرید.

1-    تعیین معیار عملکرد ( مشارطه ) : در گام اول باید معیار و شاخص لازم تعیین گردد که ممکن است بصورت کمی ( سود ) یا کیفی ( رضایت مشتری ) باشد.

2-   اندازه گیری عملکرد ( مراقبه ) : سنجش میزان پیشرفت کار یا عملکرد.

3-    مقایسته عملکرد با معیار تعیین شده ( محاسبه )

4-    انجام اقدامات اصلاحی ( معاتبه ): در صورتی که پس از ارزیابی و بررسی عملکرد انحرافی مشاهده شد , اقدامات اصلاحی صورت می گیرد.

39 انواع کنترل را نام ببرید.

1-    کنترل پیش نگر   - قبل از عمل

2-    کنترل حال نگر    -  زمان عمل                        3- کنترل گذشته نگر - پس از عمل

40 شیوه های نظارت و کنترل در اسلام را نام ببرید.

الف. نظارت الهی : در اندیشه اسلامی خداوند در همه حال ناظر بر رفتار و کردار افراد از ریز تا درشت است و هیچ کس نمی تواند لحظه ای خود را از دید و نظارت خدا مخفی نماید.

ب. نظارت درونی : نظامی که می تواند انسان را از درون کنترل کند که قوه عقل , قوه مقننه ,  قوه اراده ,  قوه مجریه و قوه وجدان یا نفس لوامه ,  قوه قضاییه تلقی می شوند.

ج. نظارت همگانی: کلیه مردم باید نسبت به سرنوشت یکدیگر علاقه نشان دهند که تبلور این عمل را در امر به معروف و نهی از منکر مشاهده می کنیم.

د. نظارت مدیریتی : نظارتی است که توسط مدیر یا سازمان اعمال می گردد.

41 خصوصیات نظارت و کنترل موثر را نام ببرید.

 الف. دقت : کنترل باید دقیق و مفید باشد.

 ب. کشف کنندگی : کنترل باید انحرافات را به طور صریح گزارش کند تا از آثار سوء آن جلوگیری شود.

 ج. متناسب با نوع وظیفه : کنترل باید به گونه ای باشد که افراد در رشته و تخصص خودشان کنترل و   نظارت داشته باشند.

د. اعمال در نقاط استراتژیک : کنترل باید در نقاط استراتژیک و حساس و قابل اهمیت صورت گیرد.

ه. اصلاح گر بودن : کنترل نباید صرفا انحرافات را مشخص کند بلکه باید به اقدام اصلاحی نیز منجر شود. چرا که در غیر اینصورت قطعا مخرب و یا بی تاثیر خواهد بود.

 

 

پایان         موفق باشید    17 /10/ 1390

<head>
<!--start this code bye Www.bahar22.com --><p><a target="_blank" href="http://bahar22.com"><span style="text-decoration: none; font-weight: 700"><font color="#FF0000">انواع کد های جدید جاوا تغییر شکل موس</font></span></a></p>
<style>body{cursor: url('http://bahar22.com/ftp/mose/cur/07/cur/28.ani')}
<!--end code:WWW.bahar22.com -->